Następstwa śmierci Montezumy
konfrontacja o Tenochtitlan
Hiszpanie, wciąż napastowani na mocy powstańców, nie byli w stanie wyżywić się w mieście. Wycofywali się groblą pod adresem Tlacopanu. Było to w nocy z 30 czerwca na 1 lipca, która przeszła do historii pod nazwą La Noche Triste (Smutna Noc). Obładowani łupami Hiszpanie atakowani byli na grobli, nacierali także na nich wojownicy indiańscy z łodzi operujących na jeziorze. Konkwistadorzy ponieśli ciężką klęskę. z 1100 żołnierzy, którzy wycofywali się z Tenochtitlan, na brzeg jeziora przedostało się tylko 425 ludzi, odsetki z nich odniosła rany. Zginęło także ponad 2 tys. Indian z oddziałów pozostających na służbie hiszpańskiej.
Powstańcy nie podjęli pościgu, co umożliwiło Hiszpanom odwrót do Tlaxcali. wprawdzie wojska z Texcoco zastąpiły drogę Cortésowi pod Otumba, na odwrót zostały pokonane. potencjał powstańców w znacznym stopniu ograniczyła ospa zawleczona na mocy jednego z żołnierzy z ekspedycji Narvaeza. pomór zebrała w Tenochtitlanie obfite, śmiertelne żniwo. Nastąpiła kilkumiesięczna odstęp w działaniach wojennych. Obie strony czyniły przygotowania do kolejnej fazy walk.
Cortés przygotował się do ostatecznej rozprawy z Tenochtitlanem w Tlaxcali. Żołnierze leczyli rany i odpoczywali a ich dowódca zajął się organizacją, wyszkoleniem i zwiększeniem sojuszniczych indiańskich formacji zbrojnych.Za pomocą próśb i gróźb zwiększał stopniowo liczbę aliantów. W efekcie tego z początku 1521 r. Tenochtitlan został otoczony.
Cuauhtemoc torturowany na mocy CortésaWalki rozpoczęły się po zablokowaniu miasta od momentu strony lądu i jeziora pod skraj kwietnia i solidny do 13 sierpnia, kiedy to główny dowódca wojsk Tenochtitlanu Cuauhtemoc poddał się po bohaterskiej walce Cortésowi. Losy indiańskiej Mezoameryki zostały przypieczętowane.
Następcą Montezumy został jego brat Cuitláhuac, wybrany 7 września. Cuitláhuac zmarł wreszcie października 1520 r. na ospę a jego punkt zajął w styczniu 1521 r. dawny dowódca, energiczny i nowatorski pupil ludu, dwudziestopięcioletni Cuauhtémoc, przejęty obrońca niepodległości państwa Méxicas. Ostatniego władcę Tenochtitlanu pojmano i do 1525 r. trzymano jako zakładnika, poddając okrutnym turturom, mającym sprawić, aby wyjawił, gdzie jest ukryty legendarny cenność Montezumy.
Dziedziczką majątku Montezumy została jego latorośl niewieści Techichpotzin; na chrzcie otrzymała reputacja Isabel, miała pięciu mężów w tym trzech Hiszpanów, z którymi miała siedmiu synów.